GIẢM TRỪ GIA CẢNH CHO NGƯỜI PHỤ THUỘC NĂM 2026: MỘT SỐ CÂU HỎI THƯỜNG GẶP?

1. Mỗi người phụ thuộc được giảm trừ bao nhiêu?

Theo quy định áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026:

• Bản thân người nộp thuế: 15,5 triệu đồng/tháng
• Mỗi người phụ thuộc của người nộp thuế: 6,2 triệu đồng/tháng

Ví dụ: Người lao động có 2 người phụ thuộc:

Khoản giảm trừ này được sử dụng để xác định thu nhập tính thuế TNCN đối với cá nhân cư trú thuộc trường hợp áp dụng giảm trừ gia cảnh.

2. Những ai được xác định là người phụ thuộc?

Theo Điều 47 Nghị định 253/2026/NĐ-CP, người phụ thuộc gồm các nhóm chính sau:

Nhóm 1 – Con

Bao gồm:

• Con đẻ
• Con nuôi theo quy định pháp luật
• Con riêng của vợ
• Con riêng của chồng

Các trường hợp cụ thể:

• Con dưới 18 tuổi được xác định là người phụ thuộc.
• Con từ đủ 18 tuổi trở lên thuộc một trong các trường hợp: Mất năng lực hành vi dân sự; Người khuyết tật; Không có khả năng lao động.
• Con đang học đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp hoặc học nghề; kể cả con từ đủ 18 tuổi trở lên đang học phổ thông, nếu đáp ứng điều kiện về thu nhập.

Nhóm 2 – Cha mẹ

Nhóm này bao gồm:

• Cha đẻ, mẹ đẻ
• Cha dượng, mẹ kế
• Cha nuôi, mẹ nuôi
• Cha vợ, mẹ vợ
• Cha chồng, mẹ chồng

Đối với người phụ thuộc thuộc nhóm này cần xem xét độ tuổi, khả năng lao động và thu nhập:

• Người trong độ tuổi lao động: Phải đồng thời không có khả năng lao động và không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm không vượt quá 3 triệu đồng/tháng.
• Người ngoài độ tuổi lao động: Phải không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm không vượt quá 3 triệu đồng/tháng.

📌 Lưu ý: Theo Nghị định 253/2026/NĐ-CP, người không có khả năng lao động là người có tỷ lệ suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên theo quy định pháp luật.

Nhóm 3 – Vợ hoặc chồng

Trường hợp vợ hoặc chồng được xác định là người phụ thuộc, phải xem xét: độ tuổi, khả năng lao động, thu nhập và hồ sơ chứng minh. Đặc biệt, nếu đang trong độ tuổi lao động, phải đáp ứng điều kiện về không có khả năng lao động và điều kiện về thu nhập.

📌 Vì vậy, vợ/chồng chỉ đơn thuần không có việc làm hoặc có thu nhập thấp chưa chắc đã đủ điều kiện để đăng ký là người phụ thuộc.

Nhóm 4 – Nhóm cá nhân khác không nơi nương tựa mà người nộp thuế phải trực tiếp nuôi dưỡng

Bao gồm:

• Anh ruột, chị ruột, em ruột
• Ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại
• Cô ruột, dì ruột, cậu ruột, chú ruột, bác ruột
• Cháu ruột
• Người phải trực tiếp nuôi dưỡng người khác theo quy định của pháp luật.

Đối với nhóm này, người phụ thuộc phải đang sống cùng người nộp thuế và người nộp thuế có nghĩa vụ nuôi dưỡng theo quy định của pháp luật, đồng thời đáp ứng điều kiện về khả năng lao động và thu nhập.

📌 Do đó, có quan hệ họ hàng không đồng nghĩa với việc đương nhiên được giảm trừ gia cảnh.

3. Con đang đi học có được tính là người phụ thuộc?

👉 Có, nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện.

Con đang học đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp, học nghề hoặc con từ đủ 18 tuổi trở lên đang học phổ thông được tính là người phụ thuộc nếu:

• Không có thu nhập; hoặc
• Có thu nhập nhưng thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn không vượt quá 3 triệu đồng/tháng (quy định tại Thông tư 87/2026/TT-BTC).

Ví dụ:

• Con đang học đại học và có đi làm thêm với thu nhập bình quân 2,5 triệu đồng/tháng.  Đáp ứng điều kiện về thu nhập.
• Thu nhập bình quân 3,5 triệu đồng/tháng Không đáp ứng điều kiện về thu nhập.

📌 Người nộp thuế phải tự xác định và chịu trách nhiệm về tính chính xác của thông tin, thu nhập của người phụ thuộc.

4. Có phải đăng ký người phụ thuộc mới được giảm trừ?

👉 Có.

Người nộp thuế được tính giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc khi đã:

• Đăng ký thuế;
• Đăng ký người phụ thuộc;
• Có hồ sơ chứng minh người phụ thuộc theo quy định.

Thời hạn đăng ký người phụ thuộc cùng hồ sơ chứng minh là trước ngày 31/12 của năm tính thuế. Sau khi đăng ký, việc giảm trừ được thực hiện ổn định cho các năm sau nếu không có thay đổi.

5. Chưa đăng ký người phụ thuộc trong năm có được tính lại khi quyết toán?

👉 Có.

Trường hợp trong năm người nộp thuế chưa tính giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc, khi quyết toán thuế vẫn được tính giảm trừ cho người phụ thuộc kể từ tháng phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng, nếu đáp ứng đủ điều kiện và thực hiện đăng ký theo quy định.

📌 Đây là điểm rất quan trọng khi quyết toán TNCN năm 2026.

6. Khi đăng ký người phụ thuộc thì tạm tính từ tháng nào?

Trong năm, khi người nộp thuế đăng ký giảm trừ cho người phụ thuộc thì được tạm tính giảm trừ kể từ khi đăng ký người phụ thuộc và tính đủ theo tháng.

👉 Cần phân biệt rõ:

• Tạm tính trong năm: Tính từ khi đăng ký người phụ thuộc.
• Khi quyết toán: Nếu đủ điều kiện, có thể tính giảm trừ kể từ tháng phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng.

7. Một người phụ thuộc có được đăng ký cho nhiều người?

❌ Không được tính giảm trừ trùng.

Trường hợp nhiều người nộp thuế cùng có chung một người phụ thuộc phải nuôi dưỡng thì những người nộp thuế tự thỏa thuận để đăng ký giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc vào một người trong năm tính thuế.

Ví dụ: Cha và mẹ cùng nuôi dưỡng một người con, cha mẹ phải thỏa thuận để một người đăng ký giảm trừ cho người con trong đó. Nếu có thay đổi về thỏa thuận thì việc thay đổi được áp dụng cho kỳ tính thuế tiếp theo.

8. Có nhiều nơi trả lương thì đăng ký người phụ thuộc ở đâu?

Trường hợp người nộp thuế có nhiều nguồn thu nhập từ tiền lương, tiền công, người nộp thuế được lựa chọn một nơi để đăng ký giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc.

📌 Đồng thời phải đảm bảo: Mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ một lần cho một người nộp thuế trong năm tính thuế.

❌ Không được đăng ký cùng một người phụ thuộc tại cả hai nơi để tính giảm trừ trùng.

9. Hồ sơ người phụ thuộc năm 2026 cần lưu ý gì?

Từ 01/07/2026, hồ sơ chứng minh người phụ thuộc được hướng dẫn tại Thông tư 87/2026/TT-BTC. Hồ sơ sẽ khác nhau tùy từng đối tượng:

• Con: Giấy tờ chứng minh quan hệ cha, mẹ, con và giấy tờ liên quan đến tình trạng học tập, khuyết tật hoặc mất năng lực hành vi dân sự tùy trường hợp.
• Vợ/chồng: Giấy tờ chứng minh quan hệ vợ/chồng theo quy định.
• Cha, mẹ: Hồ sơ quy định riêng cho cha mẹ đẻ, cha mẹ nuôi, cha mẹ vợ/chồng, cha dượng/mẹ kế.
• Người không có khả năng lao động: Ngoài hồ sơ chứng minh quan hệ, cần có giấy tờ chứng minh tỷ lệ suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên.

📌 Không nên dùng một bộ hồ sơ chung cho tất cả các trường hợp người phụ thuộc.

10. Doanh nghiệp và người lao động nên rà soát gì trước khi quyết toán TNCN 2026?

☑ Người phụ thuộc đã đăng ký chưa?

☑ Người phụ thuộc có đúng đối tượng theo quy định không?

☑ Có đầy đủ hồ sơ chứng minh không?

☑ Người phụ thuộc có phát sinh thu nhập không?

☑ Nếu có thu nhập, bình quân tháng trong năm có vượt 3 triệu đồng không?

☑ Người phụ thuộc có bị đăng ký trùng cho người khác không?

☑ Người lao động có nhiều nơi trả lương đã lựa chọn một nơi đăng ký chưa?

☑ Thời điểm tính giảm trừ đã đúng chưa?

☑ Có trường hợp thay đổi người đăng ký người phụ thuộc trong năm không?

Tóm tắt nhanh quy định giảm trừ gia cảnh 2026

Nội dung	Quy định
Giảm trừ bản thân	15,5 triệu đồng/tháng
Mỗi người phụ thuộc	6,2 triệu đồng/tháng
Ngưỡng thu nhập người phụ thuộc	Không quá 3 triệu đồng/tháng bình quân trong năm
Hạn đăng ký người phụ thuộc	Trước 31/12 của năm tính thuế
Một người phụ thuộc	Chỉ được tính giảm trừ 1 lần trong năm
Nhiều nơi trả lương	Chọn 1 nơi đăng ký
Người không có khả năng lao động	Suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên

Mức giảm trừ 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân và 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc được áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026 (Quốc Hội).

Căn cứ pháp lý

• Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 về điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh;
• Nghị định 253/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ 01/07/2026, đặc biệt Điều 47, Điều 48;
• Thông tư 87/2026/TT-BTC, có hiệu lực từ 01/07/2026, đặc biệt là Điều 3, Điều 4 (Quốc hội).

GINCO – Kế toán & Thuế

Hỗ trợ doanh nghiệp:

✔️ Đăng ký người phụ thuộc

✔️ Rà soát hồ sơ giảm trừ gia cảnh

✔️ Tính và khấu trừ thuế TNCN

✔️ Quyết toán thuế TNCN

✔️ Tư vấn chính sách thuế theo quy định mới

Doanh nghiệp đang rà soát người phụ thuộc hoặc chuẩn bị quyết toán TNCN 2026? Liên hệ GINCO để được tư vấn theo tình hình thực tế của doanh nghiệp.

#ThueTNCN2026 #GiamTruGiaCanh #NguoiPhuThuoc #DangKyNguoiPhuThuoc #QuyetToanTNCN #ThueThuNhapCaNhan #KeToanThue #GINCO