Hợp đồng khoán việc và những rủi ro pháp lý cần biết

Trong hoạt động quản trị nhân sự và tài chính doanh nghiệp, hợp đồng khoán việc (hay hợp đồng giao khoán, thuê khoán) là một công cụ linh hoạt giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí và nguồn lực. Thế nhưng, ranh giới giữa việc “tối ưu chi phí” và “vi phạm pháp luật” lại rất mong manh.
Nếu doanh nghiệp của bạn đang áp dụng loại hợp đồng này, hãy dành 5 phút đọc ngay bài viết dưới đây để tránh những khoản phạt từ cơ quan thuế và bảo hiểm xã hội!

1. Hợp đồng khoán việc là gì?
Hiểu một cách đơn giản, hợp đồng khoán việc là sự thỏa thuận giữa bên giao khoán và bên nhận giao khoán. Trong đó, bên nhận khoán có nghĩa vụ hoàn thành một khối lượng công việc cụ thể và bàn giao kết quả, còn bên giao khoán chỉ nghiệm thu kết quả đó và trả tiền thù lao.

💡 Điểm mấu chốt: Hợp đồng khoán việc bản chất là một dạng hợp đồng dịch vụ thuộc điều chỉnh của Bộ luật Dân sự 2015, hoàn toàn không phải là hợp đồng lao động. Người nhận khoán được toàn quyền chủ động thực hiện công việc mà không chịu sự quản lý, điều hành trực tiếp của doanh nghiệp
Một số hình thức giao khoán phổ biến hiện nay bao gồm: khoán nhân công, giao khoán theo sản phẩm, hợp đồng dịch vụ cá nhân (freelancer, tư vấn, sửa chữa…).

Phân biệt hợp đồng lao động và hợp đồng khoán việc qua bảng tiêu chí dưới đây

2. Doanh nghiệp cần chú ý gì với Hợp đồng khoán việc

– Về Bảo Hiểm Xã Hội (BHXH)
Theo Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15 (có hiệu lực từ 01/07/2025 thì
“Người lao động là công dân Việt Nam làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng lao động xác định thời hạn có thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên kể cả trường hợp làm việc không trọn thời gian, có tiền lương trong tháng bằng hoặc cao hơn tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc thấp nhất thì thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc.”
Hợp đồng giao khoán của bạn sẽ không phải đóng BHXH bắt buộc nếu và chỉ nếu thỏa mãn các điều kiện sau:
🚫 Tính chất công việc: mang bản chất thương mại, dứt điểm theo từng dự án, ngắn hạn.
🚫 Sự quản lý: Người nhận khoán không chịu sự quản lý, điều hành, giám sát trực tiếp (không chấm công, không áp đặt thời gian làm việc).
🚫 Phương thức thanh toán: Trả dựa trên sản phẩm/kết quả, không trả lương định kỳ.
🚫 Thời hạn & Mức thù lao: Thời hạn ngắn dưới 1 tháng HOẶC mức lương theo tháng thấp hơn mức lương tối thiểu vùng quy định (áp dụng từ 01/01/2026):

• • Vùng I: 5.310.000 đồng/tháng
  • Vùng II: 4.730.000 đồng/tháng
  • Vùng III: 4.140.000 đồng/tháng
  • Vùng IV: 3.700.000 đồng/tháng

– Về Thuế Thu Nhập Cá Nhân ( TNCN):
Theo khoản 2 Điều 2 Thông tư 111/2013/TT-BTC, thu nhập từ hợp đồng khoán được xác định thuộc nhóm các khoản có tính chất tiền lương, tiền công nên thù lao từ hợp đồng khoán việc sẽ bị tính thuế TNCN theo quy định tại điểm I khoản 1 Điều 25 Thông tư 111/2013/TT-BTC
👉 Chi dưới 2.000.000 đồng/lần: Doanh nghiệp không cần khấu trừ thuế TNCN
👉 Chi trả từ 2.000.000 đồng/lần trở lên: Doanh nghiệp bắt buộc phải khấu trừ 10% trước khi chi trả
👉  Trường hợp ngoại lệ (  Tạm thời chưa khấu trừ) : Nếu người nhận khoán làm Cam kết thu nhập theo mẫu 08/CK-TNCN ( Ban hành theo TT 80/2021/TT-BTC) chịu trách nhiệm về việc thu nhập trong năm chưa tới mức khấu trừ là 186.000.000 đồng/ năm.

– Về Thuế Thu Nhập Doanh Nghiệp (TNDN):
Để khoản tiền chi trả cho lao động khoán được tính vào chi phí được trừ khi tính thuế TNDN (đáp ứng Khoản 1 Điều 9 và không vi phạm Khoản 8 Điều 10 Nghị định 320/2025/NĐ-CP) , doanh nghiệp bắt buộc phải chuẩn bị “bộ hồ sơ” chứng từ gồm:
   + Hợp đồng giao khoán kèm CCCD của người lao động.
   + Biên bản nghiệm thu sản lượng hoặc xác nhận hoàn thành công việc.
   + Bảng chấm công (nếu có để theo dõi khối lượng).
   + Biên bản thanh lý hợp đồng.
   + Chứng từ thanh toán hợp pháp.
   + Chứng từ khấu trừ thuế TNCN (nếu có)

3. Góc giải đáp nhanh các tình huống thường gặp

❓ Tình huống 1: Ký hợp đồng cộng tác viên/khoán việc ghi rõ không quản lý thời gian, địa điểm thì có phải đóng BHXH không?
Trả lời: KHÔNG. Nếu người nhận khoán tự chủ về thời gian, không chịu giám sát trực tiếp và công ty chỉ thanh toán sau khi nghiệm thu kết quả thì đây thuần túy là hợp đồng dân sự, không phải đóng BHXH bắt buộc.

❓ Tình huống 2: Công ty xây dựng giao khoán việc cho cá nhân ngoài (không đăng ký kinh doanh) để kịp tiến độ, cần hồ sơ gì để Thuế chấp nhận là chi phí hợp lý?
Trả lời: Theo hướng dẫn mới nhất tại Công văn 2653/DAN-QLDN2 (ngày 06/5/2026) của Cục thuế TP. Đà Nẵng, doanh nghiệp cần chuẩn bị đầy đủ bộ hồ sơ gồm: Hợp đồng giao khoán, CCCD người nhận khoán, Biên bản nghiệm thu công việc, Bảng chấm công, Biên bản thanh lý hợp đồng, Chứng từ thanh toán và Chứng từ khấu trừ thuế TNCN 10% (nếu có). Tất cả phải đảm bảo đúng quy định tại Nghị định số 320/2025/NĐ-CP.

❓ Tình huống 3: Khi giao khoán cho tổ đội, cá nhân có được làm cam kết Mẫu 08/CK-TNCN để tạm thời chưa bị trừ 10% thuế không?
Trả lời: ĐƯỢC, nếu cá nhân đó thỏa mãn đồng thời 2 điều kiện sau theo điểm I khoản 1 Điều 25Thông tư 111/2013/TT-BTC:
– Đã có mã số thuế TNCN tại thời điểm làm cam kết.
– Ước tính tổng thu nhập chịu thuế trong năm (sau khi trừ gia cảnh) chưa đến mức phải nộp thuế. (Lưu ý: Cá nhân làm cam kết phải tự chịu trách nhiệm, nếu gian lận sẽ bị xử lý theo Luật Quản lý thuế).

💡 Lời kết dành cho Nhà quản lý
Hợp đồng khoán việc là một giải pháp hay, nhưng hãy dùng nó đúng với bản chất “thuê kết quả công việc” chứ đừng biến nó thành công cụ “trốn bảo hiểm”. Hãy rà soát lại ngay hệ thống hợp đồng tại doanh nghiệp của mình dựa trên các tiêu chí trên để đón đầu các đợt thanh tra sắp tới nhé!